ACTUEEL | Meditaties

maart 2010 - Onderwezen

Jezus antwoordde en zei tot hem: Voorwaar, voorwaar zeg Ik u: Tenzij dat iemand wederom geboren wordt, hij kan het Koninkrijk Gods niet zien. (Johannes 3:3)

In dit nachtelijk gesprek met Nicodemus vertelt Jezus hem over de verandering in ons leven, waardoor wij deel ontvangen aan Gods Koninkrijk, aan het eeuwige leven. Die levens-verandering wordt in de Bijbel aangeduid op drie manieren.

In het Oude Testament wordt als regel gesproken over bekering: Bekeert u tot God, o Israël! Dat wil zeggen: wend je naar Hem toe, en luister met heel je bestaan naar Gods geboden en beloften.

In het Nieuwe Testament wordt het vaker aangeduid met het woord geloof: Geloof in de Here Jezus Christus, en je zult behouden worden! Dan ligt het accent vooral op het zich toevertrouwen aan de Heiland, die het offer bracht voor onze schuld.

Hier in onze tekst verwoordt Jezus het nog op een derde manier. Hij gebruikt er een beeld voor: wedergeboorte. Hij vergelijkt dus die levensverandering met de natuurlijke geboorte van een mens. Van die geboorte geldt: wij kómen niet tot leven, nee, het leven wordt gewèkt. Zo is het ook met het geestelijk leven: het wordt in ons gewèkt, doordat Gods Geest het Woord van God als een zaad in ons doet ontkiemen; doet ontkiemen tot schuldbesef, en tot geloofsvertrouwen.

Het komen tot het waarachtige leven (dat ons toevloeit uit Christus), kan dus op drieërlei manier omschreven worden: als bekering, als geloof, en als wedergeboorte. Het is hetzelfde gebeuren, maar aangeduid telkens naar een bepaald aspect ervan.

Waarom gebruikt Jezus nu juist in het gesprek met deze Schriftgeleerde die beeldspraak van de wedergeboorte? Dat zal wel zijn, omdat Hij deze vrome man er diep van wil doordringen, dat wij geen deel krijgen aan het heil van God door de krampachtige volbrenging van Gods Wet, door wat wij zèlf dóen - nee: 'gij moet wederom gebóren wòrden'! Ook Nicodemus, de Farizeeër, de man die zoveel weet van Gods wet en daar ook naar leeft - ook in hem moet van God uit nieuw leven verwekt worden, wil hij het Koninkrijk Gods zien en binnengaan.

Nicodemus begrijpt dat niet: een mens kan toch niet nog eens uit zijn moeder geboren worden...? Nee, zegt Jezus, dat kan niet, en het zou ook niets helpen. Dat zou toch weer zijn een geboorte uit het vlees: uìt een schuldig bestaan tòt een schuldig bestaan. Wat Jezus bedoelt is: een geboorte uit de Geest.

De Geest... Luister, Nicodemus... In de nacht, als het rumoer op straat is verstild, hoor je des te beter de wind die over het land gaat, die hoog de wolken voortstuwt, maar ook laag tussen de huizen waait. De wind blaast, waarheen hij wil. Je hoort zijn geluid, maar je weet niet vanwaar hij komt, en waar hij heengaat. Zo drijft de Heilige Geest ons naar Christus toe, doordat Hij het Woord van God in ons hart brengt; het veroordelend Woord, het nodigend Woord. Het krijgt je onder schot, en laat je niet meer los.
Het is onnaspeurbaar... Soms heeft dat Woord jarenlang je nauwelijks aangesproken, het gleed langs je heen. Maar dan begin het te waaien in je leven. Soms krachtig als een stormwind, vaak ook als het suizen van een zachte stilte. En je leert roepen uit de nood, uit je schuld. Je leeft er niet meer overheen, dat kun je niet meer. Er wordt iets geboren: een vragen naar God. Dat is het begin, en de blijvende grondtoon van het nieuwe leven: een vragen naar God.
Van het concert van dit uit de Geest verwekte leven heeft niemand het program; het is voor ieder mens weer anders, en het neemt in ieders leven altijd weer heel onverwachte wendingen. Maar er is wel een herkenningsmelodie; en die is zoiets als: "Jezus, uw verzoenend sterven, blijft het rustpunt van mijn hart..."
(Wordt vervolgd)

Ds. B. de Jong

Meer meditaties

December	Komt laten wij aanbidden...
November	Met twee handen...
Oktober	Mens, wie ben je...
September	Navigatie...
Juli	Horen en Doen
Juni	Tweeërlei Geest (2)
Mei	Tweeërlei Geest (1)
April	Geroepen
Maart	Onderwezen
Februari	Aangetrokken
Januari	Ingaan in het nieuwe jaar...