ACTUEEL | Meditaties

december 2011 - Kindeke...

...Gij zult het Kindeke vinden...
(Lukas 2: 12m, Statenvertaling)

Het is opvallend, hoeveel verklein-woorden we gebruiken in verband met het Kerstfeest, en wat ons daar omheen allemaal verhaald wordt. Vooral in wat we dan zìngen, in onze Kerst-liederen dus, doen we dat. Nu is het best begrijpelijk dat we zingen over 'het Kindeke klein', en in een ander Kerstlied over 'het Kindeke teer'. Daar 'is niks mis mee' (zeggen we tegenwoordig); want zo wèrd Jezus inderdaad geboren: als een Kindje, klein en teer, een Kindeke (zoals de oude Statenvertaling het zelfs letterlijk heeft weergegeven!). Hier is het verklein-woord dus helemaal op z'n plaats.

Maar het wordt toch eigenlijk onbegrijpelijk, wanneer we met hetzelfde gemak zingen: 'De herdertjes lagen bij nachte...' Want die herders die de wacht hielden over hun kudde in de nacht van Jezus'geboorte - daar past dat verklein-woord op geen enkele manier bij. Die herders - dat waren geen 'herdertjes', maar dat waren sterke, waakzame, harde en zelfs wat rauwe kerels.
Het sterkste in dit verband is nog wel, dat wij ook zonder blikken of blozen zingen van 'engelkens door 't luchtruim zwevend'... Bij de engelen die in de Kerstnacht verschenen boven Efratha's veld, is het verklein-woord al helemaal niet van toepassing. In het Kerstevangelie wordt gezegd, dat het ging om 'een grote hemelse legermacht'. Dat leger mag dan wel het eerst 'Leger des Heils' geweest zijn - maar het was er niet minder een ècht léger om...! Van 'engelkens' (of 'engeltjes') hadden de engelen in de Kerstnacht totaal niets. Het zijn krachtige helden, dienaren in de legerscharen van de God van de hemelse legermachten, voor wie we sidderend op de knieën zouden vallen als ze ons in de weg traden...!

Nu zal het zeker niet toevallig zijn, dat we met betrekking tot het Kerstfeest en in onze Kerstliederen niet alleen te pàs, maar nog vaker te ònpas allerlei verklein-woorden gebruiken. Daardoor geven we namelijk alles van dat Kerstfeest een bepaalde kleur, en maken we dat hele Kerstgebeuren zodoende tot iets idyllisch, tot iets (ik zou bijna zeggen:) 'popperigs', iets 'kleuterigs'... En dat lìgt ons eigenlijk wel - omdat we ons op die manier van de eìgenlijke boodschap van het Kerstfeest afgemaakt hebben... Op deze manier kun je het Kerstfeest immers alleen nog maar waarderen als een typisch kinder-feest. We kijken wat meewarig glimlachend neer op alles van het Kerstfeest. En we houden er wel van, om z'n sfeer en zo - maar we dòen er niets mee, en het doet in feite ook niets met òns.

Daarom is er wel alle reden om ons steeds af te vragen, of we die verklein-woorden te pàs of te ònpas gebruiken. Wanneer we het te ònpas doen, zijn we bezig om het Kerstfeest naar onze eigen maatstaven te modelleren tot een kleuterig of zelfs kneuterig gebeuren; wat er in feite op neerkomt dat we ons er van àf maken. Maar wanneer we de verklein-woorden te pàs gebruiken, zijn we het geheim van het Kerstfeest op het spoor. Want dat is inderdaad het feest van het Kind-je, het Kind-eke in de kribbe.
Maar dat heeft niets idyllisch, laat staan popperigs of kleuterigs. Integendeel - dat Jezus als een klein Kind in de wereld kwam ('o Kindeke klein, o Kindeke teer, uit hoge hemel daald' Gij neer...') - dat doet ons nu juist de gróótheid van God zien en beleven. In dit kleine Kind van Bethlehem buigt de majesteitelijk-grote God Zich in liefde zó diep tot ons neer, dat het niet dieper kon. De grootste en hóógste liefde, is de liefde die het dìepste reikt...

Dat de grote God in Zijn liefde voor ons zó is - dat heeft Hij laten zien door tot ons te komen in dat kleìne Kind in de kribbe, dat 'Kindeke klein'. Van dat geheim van het Kerstfeest moeten we ons niet afmaken, want daar moeten we nu juist van hebben: van die liefde van God voor het diep-verlorene. Dan krijgen we woorden als 'herdertjes' en 'engelkens' eigenlijk niet meer over de lippen. Maar mèt de 'engelen', zingen we de eer van de nieuw geboren Heer; en mèt de 'herders' zingen we: 'ik kniel aan Uwe kribbe neer, o Jezus, Gij mijn leven...'

Ds. B. de Jong

Meer meditaties

December	Kindeke...
November	U verwacht ik...
Oktober	Luchtkastelen
Juli	Gods woning (2)
Juni	Gods woning (1)
Mei	De doorbraak van het licht
April	... maar een slechte raad!
Maart	Een goed getuigenis...
Februari	Alles? Genoeg!
Januari	Heil en zegen